Oedeemfysiotherapie

Wat is oedeem?

Oedeem is een vochtopeenhoping in een deel van het lichaam. Dit uit zich in een gevoel van spanning of stuwing van de huid, pijnlijk of tintelend gevoel en toename van de omvang van het lichaamsdeel.

Wat is lymfoedeem?

Lymfoedeem is een vochtopeenhoping ten gevolge van een onvoldoende functionerend of een defect lymfesysteem. Dit kan zijn door een operatie waarbij er lymfeklieren zijn weggenomen of door bestraling. Dit wordt secundair lymfoedeem genoemd. Ook kan het defect aangeboren zijn, dan wordt het primair lymfoedeem genoemd.

Hoe kunt u lymfoedeem herkennen?

Lymfoedeem begint meestal met een toename van spanning op de huid, het lichaamsdeel voelt zwaarder aan. Daarna zal er ook een toename van de omvang plaatsvinden. Dit hoeft niet altijd pijnlijk te zijn maar zal u wel hinderen in uw dagelijkse bezigheden.

Wat te doen bij lymfoedeem?

Lymfoedeem gaat niet vanzelf over. Als u denkt dat er bij u een lymfoedeem ontstaat, neemt u dan direct contact op met uw huisarts of specialist. In overleg besluit u of er verder onderzoek en/of behandeling gewenst is. U kiest dan voor een behandelaar die terzake kundig is. Als oedeemfysiotherapeut , verbonden aan het NFVL, behandel ik niet alleen het lymfoedeem adequaat maar ben ik tevens deskundig op het gebied van houding en beweging.

Anatomie

Het lymfsysteem loopt door het hele lichaam, voert onder andere afvalstoffen en eiwitten af en heeft een afweerfunctie. Het systeem bestaat uit lymfebanen die het vocht transporteren en lymfeknopen die een zuiverende werking hebben. Als het lymfevocht gezuiverd is, komt het in het halsgebied weer terug in de bloedbaan. Met name in de oksels, liezen en in de hals zitten veel lymfeknopen.

Behandelingsmogelijkheden

De behandeling door een oedeemfysiotherapeut bestaat uit:

Compressietherapie

Om de afname in omvang zo snel mogelijk te realiseren zal er in de meeste gevallen gebandageerd worden. Deze bandages zijn vervelend maar een belangrijk onderdeel van de therapie. Als het overschot aan vocht weg is zal er meestal een therapeutisch elastische kous worden aangemeten om het effect van de therapie te behouden.

Manuele lymfedrainage

Dit is een massagetechniek gericht op stimulering van de afvoer van lymfevocht en het bevorderen van de functie van niet-aangedane lymfevaten c.q. knopen.

Oefentherapie

In veel gevallen bestaat er naast het lymfoedeem ook een bewegingsbeperking in het operatiegebied. Ook kan bewegingsomvang en spierkracht afgenomen zijn, mede door het lymfoedeem. Door de oefeningen die u krijgt van uw oedeemfysiotherapeut kunt u de functie van uw ledemaat verbeteren.

Ademtherapie

Specifieke oefeningen met betrekking tot uw ademhaling verbeteren de afvoer van lymfevocht.

Voorlichting

U wordt voorgelicht over huidverzorging, voeding, preventie en zelfhulp. Dit zijn zaken waarmee u zelf aan de slag kunt gaan. Tevens wordt u begeleid in het opbouwen van uw dagelijkse activiteiten. Voorbeelden:

  • voorkom overbelasting, bijvoorbeeld overmatig zwaar tillen
  • wees alert op wondjes, hierdoor kunnen vervelende ontstekingen ontstaan

  • draag geen knellende kleding, de afvoer van lymfevocht kan hierdoor geblokkeerd raken

  • beweeg. Het is belangrijk dat u weer zo snel mogelijk in uw dagelijks ritme komt¬†(erysipelas)

Lymftaping

Hierbij wordt gebruik gemaakt van een specifieke tape die een liftende werking heeft. Hierdoor kan de onderhuidse circulatie verbeteren en de afvoer van lymfevocht bevorderd worden.

Vergoedingen

Alle zorgverzekeraars vergoeden oedeemfysiotherapie. De eerste twintig behandelingen worden vergoed uit de aanvullende verzekering. De vervolgbehandelingen worden vergoed uit de basisverzekering. 

Ik, Marjan van der Weele, ben lid van de NVFL. Deze vakvereniging staat voor kwaliteit en nascholing en zorgt voor de belangenbehartiging bij zorgverzekeraars, politiek en verwijzers.

Extra's